In deze winterstop gaat Ayoub Oufkir van Sparta naar AZ. Met de transfer zou een bedrag gemoeid zijn van 4 miljoen euro. Een mooi bedrag voor een talentvolle speler uit de jeugdopleiding van Sparta. Deze individuele transfer is zeer lucratief maar zijn de investeringen in de gehele jeugdopleiding dat ook?
Maurice Dister gaat in dit artikel dieper in op de kosten en de transferopbrengsten van eigen jeugdspelers. Om een goed beeld te krijgen heeft hij naar een periode van 10 jaar gekeken, waardoor uitschieters in een enkel seizoen worden vermeden.
Normale bedrijfsvoering verlieslatend
Sparta geeft elk jaar meer uit aan spelers, staf, de jeugdopleiding en het stadion dan dat het ontvangt via kaartverkoop, sponsoring, merchandise en tv-geld. Sinds 2015/2016 wist Sparta maar 1 keer een positief resultaat te halen.
In de deze 10 seizoenen leed Sparta gemiddeld 1,450 miljoen euro verlies op haar ‘normale’ bedrijfsvoering. In het KKD-seizoen 2018/2019 werd het grootste verlies geleden: bijna 2,8 miljoen euro. Het verlies wordt relatief steeds kleiner: in 2015/2016 was 15% van de uitgaven niet gedekt door de opbrengsten. In het KKD-seizoen 2018/2019 was het verlies zelfs 24% van de gewone uitgaven, maar in het afgelopen seizoen daalde het naar een knappe 3%. Een goede prestatie van de commerciële afdeling van Sparta maar ook door goed presteren op de tv-gelden ranglijst.
Kosten jeugdopleiding
De jeugdopleiding is voor Sparta een grote kostenpost. In de laatste vijf jaarverslagen worden bedragen genoemd oplopend van 1,5 miljoen euro in 2020/2021 tot 2,0 miljoen euro in 2024/2025. Hieronder vallen de salarissen van het hoofd jeugdopleiding, de jeugdtrainers en de medische staf van de jeugd. Ook de kosten van kleding, eten en drinken, het onderhoud van het trainingsveld, gas, water en elektra wat de jeugdopleiding gebruikt maken onderdeel van de 2,0 miljoen euro.
De huurkosten van het trainingscomplex en de contracten van jeugdspelers vallen niet onder de kosten van de jeugdopleiding. Opvallend is dat het aandeel van jeugdopleiding in de normale uitgaven van Sparta afneemt: 12% in 2020/2021 naar 9% in 2024/2025. Zou de jeugdopleiding minder belangrijk worden gevonden?
Winst op transfers
Het verlies op de ‘normale’ bedrijfsvoering wil Sparta goed maken met het behalen van transferopbrengsten door de verkoop van spelers, via opleidingsvergoedingen en zogenaamde solidariteitsbijdragen. In figuur 2 worden de transferopbrengsten van de laatste 10 jaar getoond:
Transferopbrengsten
De ontvangen transfersommen en vergoedingen bestaan met name uit de transferinkomsten en doorverkooppercentages van selectiespelers. Maar daarnaast worden ook vergoedingen zoals solidariteits- en opleidingsvergoedingen voor de jaren dat (voormalige) jeugdspelers in de jeugd hebben gespeeld meegeteld. Transferopbrengsten zijn voor voetbalclubs onzeker en moeilijk te realiseren. Er moet maar net behoefte zijn bij andere clubs aan een kopsterke spits of een keeper die de selectie haalt van het Nederlands elftal. En dan moeten de clubs het nog eens worden over de prijs en de vergoeding voor de spelersmakelaar. Verder heb je te maken met spelers en hun aanhang die wel of niet willen verhuizen naar een ander land. Of een bepaald salaris willen hebben. Misschien willen ze wachten tot het contract is afgelopen en ze transfervrij kunnen vertrekken. Ook bij doorverkooppercentages is het onzeker of deze behaald worden. De transferopbrengsten variëren dus sterk per seizoen.
Transferkosten
Tegenover de transferopbrengsten staan ook kosten: de betaalde bemiddelingskosten voor de makelaars maar ook de tekengelden voor de speler en loyaliteitsbonussen als een speler zijn contract verlengt. Aan bemiddelingskosten e.d. is Sparta steeds meer kwijt. In het afgelopen seizoen werd bijna 0,8 miljoen euro betaald/afgeschreven.
De grootste kostenpost zijn de door Sparta betaalde transfersommen en vergoedingen. Tot aan het seizoen 2016/2017, toen Sparta nog in de eerste divisie speelde, was het beleid om geen transfervergoedingen te betalen (wel de verplichte opleidingsvergoedingen) en alleen transfervrije spelers te contracteren. Dat veranderde vanaf 2017/2018. Sparta ging vanaf dat seizoen transfersommen betalen aan andere clubs om contracten af te kopen.
Deze door Sparta betaalde vergoedingen worden geactiveerd en per seizoen afgeschreven. Dit betekent dat de betaalde vergoeding wordt uitgesmeerd over het aantal seizoenen dat de speler is gecontracteerd. De laatste seizoenen is Sparta forse vergoedingssommen gaan betalen, met name voor het aantrekken van buitenlandse spelers als Lauritsen,
Kitolano en Mito. Maar ook voor de Nederlandse spelers Neghli, Olij, Van Bergen en Duivestijn werden transfersommen betaald.
Gevolg is dat de afschrijvingskosten op deze vergoedingen fors zijn toegenomen. In het eredivisieseizoen 2017/2018 bedroeg de afschrijving nog 0,5 miljoen euro. Dat is inmiddels opgelopen tot ruim 1,5 miljoen per jaar.
De transferopbrengsten minus de transferkosten (makelaars, afschrijving betaalde vergoedingen) maken een netto-transferresultaat. Bij Sparta is het resultaat de afgelopen 10 jaar op 1 seizoen na, positief geweest. Gemiddeld 2,4 miljoen euro per seizoen waarmee het verlies op de normale bedrijfsvoering werd “goed” gemaakt. Het eigen vermogen van Sparta is door deze positieve transferresultaten gegroeid van -/- 1 miljoen euro in seizoen 2015/2016 tot 8 miljoen euro aan het einde van seizoen 2024/2025.
Dalende inkomsten jeugdopleiding
De vraag of de jeugdopleiding winstgevend is, is hiermee nog niet beantwoord. De kosten van de jeugdopleiding zijn bekend: 2,0 miljoen euro. De inkomsten uit sponsoring van de jeugdopleiding en subsidie uit het jeugdstimuleringsfonds schommelde de afgelopen jaren tussen 0,7 miljoen euro (2022/2023) en 0,5 miljoen (2024/2025). De daling aan inkomsten van de jeugdopleiding wordt met name veroorzaakt door het beëindigen van de samenwerking met Ajax. De Amsterdamse club droeg elk seizoen 0,3 miljoen euro bij en mocht daarvoor maximaal 3 jeugdspelers per seizoen overnemen.
Transferopbrengsten eigen jeugd
Maar wat zijn de transferopbrengsten van de eigen jeugd? Omdat deze gegevens niet officieel gepubliceerd zijn heb ik aannames gemaakt. Per seizoen heb ik geprobeerd de transferopbrengsten uit de jaarverslagen te splitsen in opbrengsten eigen jeugd en van buiten gehaalde spelers. De schattingen heb ik gemaakt op basis van informatie op ITWM en andere media zoals VI en transfermarkt.nl
De door mij geschatte transferopbrengsten, doorverkooppercentages en solidariteitsbijdragen van eigen jeugdspelers is 16 miljoen euro in de laatste 10 seizoenen. Ook in het lopende seizoen 2025/2026 zullen de (voormalige) jeugdspelers zorgen voor forse transferopbrengsten: Ayoub Oufkir gaat voor 4 miljoen euro naar AZ en Sparta heeft een doorverkooppercentage voor de transfer van Hato van Ajax naar Chelsea ontvangen en verwacht ook nog een solidariteitsbijdrage van Emegha (aanstaande transfer naar Chelsea in de zomer 2026).
Conclusie
- De kosten van de jeugdopleiding: circa 16 miljoen euro.
- De inkomsten uit sponsoring, subsidie van de jeugdopleiding en bijdragen van het samenwerkingsverband met Ajax: circa 5 miljoen euro.
- De opbrengsten van transfers, solidariteitsbijdragen, doorverkooppercentages van (voormalige) jeugdspelers: circa 16 miljoen euro. Dit is nog exclusief de transferklapper van Oufkir en bijdragen uit de transfers van Hato en Emegha in het huidige seizoen.
- De jeugdopleiding van Sparta is in financieel opzicht winstgevend. In de afgelopen 10 jaar heeft de jeugdopleiding zo’n 5 miljoen euro bijgedragen aan de groei van het eigen vermogen. Investeren in de jeugdopleiding hoort bij het DNA van Sparta maar heeft de afgelopen 10 jaar ook financieel bijgedragen aan het gezond maken van de club.
Het investeren in eigen jeugdspelers heeft nog enkele voordelen. Jeugdspelers hebben over het algemeen lagere salarissen dan via (dure) transfers gehaalde, gearriveerde spelers. Voor eigen jeugd hoeft geen investering te worden gedaan in een transfersom. Jeugdspelers dragen verder positief bij aan het imago van de club.
